András Đệ tam khi đăng quang với những biểu tượng quyền lực (năm 1290)

VỊ VUA CUỐI CÙNG CỦA TRIỀU ĐẠI ÁRPÁD (Phần cuối)

     22/09/2020 01:38:00 AM  

(NCTG) Cho dù có thực sự là dòng dõi của Arpád hay không, trong hơn 10 năm trị vì Vương quốc Hungary, András Đệ tam đã tỏ ra xứng đáng với “Vương miện Thiêng liêng” (Szent Korona) và không phải lỗi của ông mà tới cuối đời, ông mới tìm được cách vượt qua khủng hoảng.

András Đệ tam trong một buổi thiết triều

VỊ VUA CUỐI CÙNG CỦA TRIỀU ĐẠI ÁRPÁD (Phần 3)

     21/09/2020 06:36:00 AM  

(NCTG) Vua László Đệ tứ không có con, nên khi ông bị 3 quý tộc người Kun (Cuman) ám sát khi đang ngủ trong lều trại, sử Hung than rằng “họ nhà nội của các vị vua thiêng liêng Hungary đã tuyệt tự”. Do đó, András Đệ tam dù được lên kế nghiệp, vẫn bị coi là vị vua “có vấn đề” về mặt nguồn gốc xuất xứ.

András Đệ tam với thanh quyền trượng và trái cầu quyền lực, các biểu trưng khi đăng quang

VỊ VUA CUỐI CÙNG CỦA TRIỀU ĐẠI ÁRPÁD (Phần 2)

     20/09/2020 05:20:00 AM  

(NCTG) Hoàng tử István chào đời khi người được coi là cha của ông, vua András Đệ nhị đã gần 60 tuổi, nên bị người đời “tình nghi”, coi ông là con của một đại quý tộc đương thời của Hungary, và “nghi án” này cũng bị các con trai lớn của András Đệ nhị - 2 hoàng tử Béla (sau này là vua Béla Đệ tứ) và Kálmán - chia sẻ.

András Đệ tam trong lễ đăng quang ngày 23-7-1290

VỊ VUA CUỐI CÙNG CỦA TRIỀU ĐẠI ÁRPÁD (Phần 1)

     19/09/2020 01:15:00 AM  

(NCTG) András Đệ tam (1265-1301) được biết đến như vị vua cuối cùng của triều đại Árpád (Árpád-ház), và cái chết của ông vào ngày 14-1-1301 đồng nghĩa với việc triều đại đầu tiên trong lịch sử quân chủ Vương quốc Hungary - khởi đầu bằng sự đăng quang của vị vua lập quốc Szent István vào mùa Giáng sinh năm 1000 - đã chấm dứt.

Trận chiến ngày 10-8-955 tại TP. Augsburg (tranh thế kỷ 19)

HUYỀN THOẠI VỀ “NGƯỜI HUNG TANG TÓC”

     10/09/2020 02:44:00 PM  

(NCTG) Trận kịch chiến ở ngoại ô TP. Augsburg (Đức) năm 955 giữa 10-25 ngàn chiến binh tinh nhuệ thuộc các bộ lạc Hungary và liên quân Đức với chừng 4-8 ngàn kỵ binh mặc thiết giáp, đã mang lại thất bại thảm hại cho phía Hung, theo các bài học lịch sử “nhập môn” cho học sinh phổ thông.

Đại thủ lĩnh Arpád thống lĩnh các bộ lạc Hungary chiếm vùng lòng chảo Kárpát - Tranh in thạch bản: Vinzenz Katzler (thế kỷ 19)

SỰ TÍCH BẠCH MÃ VÀ “QUÁI CHIÊU” CỦA NGƯỜI HUNGARY

     05/09/2020 03:17:00 PM  

(NCTG) Chinh phục đất nước theo nghĩa tổng quát là một quá trình mà một dân tộc chiếm làm sở hữu một mảnh đất với mục đích biến nó thành quê hương mới của mình. Trong lịch sử Hungary, sự kiện này khởi đầu năm 895, khi các bộ lạc Hung ồ ạt “đổ bộ” và chiếm vùng lòng chảo Kárpát (Carpathian).

Các thủ lĩnh chinh phục đất nước tại Quảng trường Anh hùng, Budapest - Ảnh: orszagalbum.hu

BẢY THỦ LĨNH

     21/08/2020 04:22:00 PM  

(NCTG) “Họ là những bậc tiền nhân mà hậu thế cần ngả đầu tri ân: để có được đất nước này, phải cần tới “Những đội quân Árpád hiên ngang - Xông pha trận tiền hy sinh không hề nản”. Và: “Đất tổ tiên thấm đẫm máu bao đời - Hãy giữ gìn giang sơn gấm vóc - Để có được cái tên Tổ quốc - Thiêng liêng thay phải mất một nghìn năm”.

Tượng đài Turul tại TP. Tatabánya, được coi là lớn nhất tại Hungary - Ảnh: termeszetjaro.hu

CON CHIM THIÊNG TURUL VÀ LỊCH SỬ CHINH PHỤC ĐẤT NƯỚC CỦA NGƯỜI HUNG (Phần 2)

     20/08/2020 03:52:00 AM  

(NCTG) Chim Turul huyền thoại của người Hung cổ là loại chim gì? Căn cứ các huyền thoại và bằng cứ về ngôn ngữ, không thể khẳng định được chắc chắn, nó là chim ưng hay đại bàng. Chỉ biết, rất có thể nó là loài chim của dân săn bắn, gắn liền với đời sống của họ tại những vùng thảo nguyên mênh mông Nội Á.

Nữ thủ lĩnh Emese, “mẫu hậu” của người Hung cổ - Tranh của László Gyula

GIẤC MỘNG CỦA EMESE VÀ HUYỀN THOẠI VỀ CON CHIM THIÊNG TURUL (Phần 1)

     19/08/2020 05:41:00 PM  

(NCTG) Đó là hai sự tích đẹp nhất của lịch sử Hungary, thời kỳ Chinh phục Đất nước (honfoglalás), mà có lẽ không một người Hung nào không thuộc nằm lòng, từ lời kể của cha mẹ thuở ấu thơ tới những trang sách đầu đời về huyền sử dân tộc Hung.

Tượng đài Szent István của điêu khắc gia Stróbl Alajos, tọa lạc tại Quảng trường Thánh Ba Ngôi (Budapest)

15-8: NGÀY RA ĐI CỦA VỊ VUA LẬP QUỐC SZENT ISTVÁN

     15/08/2020 05:38:00 PM  

(NCTG) Ngày 15-8-1038, tức là cách đây tròn 982 năm, đúng vào ngày Đức Mẹ Mông Triệu (hay còn gọi là ngày Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời), vị vua lập quốc của Hungary, đồng thời cũng là người sáng lập Giáo hội Công giáo Hung - Szent István - đã qua đời sau hơn 40 năm đứng đầu các bộ lạc của dân tộc Hung.

Phái đoàn Vương quốc Hungary tới Grand Trianon. 16h30 ngày 4-6-1920 - Ảnh tư liệu

100 năm Hiệp định Hòa bình Trianon: HUNGARY VÀ THẢM KỊCH MẤT LÃNH THỔ

     05/08/2020 03:54:00 PM  

“Quý vị giờ đây đã đào mồ chôn nước Hung, nhưng Hungary sẽ có mặt tại tang lễ của tất cả các quốc gia mà bây giờ đang đào nấm mồ cho nước Hung”.

“Người Hung là người mang trong lòng nỗi đau Trianon”

“NGƯỜI HUNG LÀ NGƯỜI MANG TRONG LÒNG NỖI ĐAU TRIANON”

     02/06/2020 02:46:00 PM  

(NCTG) Chỉ hai ngày nữa, Hungary trọng thể tưởng niệm 100 năm ngày Hiệp ước Hòa bình Trianon được ký kết, khiến Vương quốc Hungary đánh mất hai phần ba diện tích đất nước và hai phần ba dân số. Nỗi đau Trianon được coi là tấn thảm kịch lớn nhất của lịch sử Hungary, và thường được bó gọn trong một câu: “Người Hung là người mang trong lòng nỗi đau Trianon”.

Robert Schuman (1886-1963) đặt bút ký Công ước Nhân quyền Châu Âu, ngày 4-11-1950 - Ảnh: Ủy hội Châu Âu (CE)

NGÀY CHÂU ÂU 9-5, NHỚ VỀ NHÀ KIẾN THIẾT ROBERT SCHUMAN

     09/05/2020 03:28:00 PM  

(NCTG) Ngày Châu Âu 9-5 được kỷ niệm vào năm nay theo đúng tinh thần “cách ly” trong mùa dịch, với nhiều hình thức “phát huy sáng kiến” như thể dục trực tuyến, tham quan qua màn ảnh nhỏ, hoặc ra ban-công ăn mừng. Bảy mươi năm trước, Ngoại trưởng Pháp Robert Schuman với lời tuyên bố mang tên ông, đã đặt những nền móng đầu tiên cho Châu Âu hiện đại.

Tổng thống Göncz Árpád (trước) và Thủ tướng Antall József (sau), những con người làm nên nền Đệ tam Cộng hòa Hungary - Ảnh: Szalay Zoltán (Fortepan)

“TẦM QUAN TRỌNG CỦA THỜI ĐIỂM VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA TƯƠNG LAI...”

     02/05/2020 04:23:00 PM  

(NCTG) 30 năm và 8 ngày - đó là khoảng thời gian mà Orbán Viktor, Kövér László, Németh Zsolt và Kósa Lajos, các yếu nhân của Liên đoàn Thanh niên Dân chủ (FIDESZ) đã liên tục ngồi trong Quốc hội Hungary, kể từ ngày 2-5-1990. Trong số các thành viên của nghị viện đầu tiên kể từ khi nước Hung theo con đường tự do và dân chủ, chỉ còn họ, bốn người, qua tám nhiệm kỳ!

Chiến sự ác liệt xảy ra tại Quảng trường Anh Hùng - Ảnh tư liệu

75 năm trước: BUDAPEST THẤT THỦ

     13/02/2020 03:50:00 PM  

(NCTG) Ngày 13-2-1945, tức là tròn 75 năm về trước, chấm dứt một trong những trận chiến ác liệt, đẫm máu và kéo dài nhất của Đệ nhị Thế chiến: trận chiến của Hồng quân Xô-viết nhằm chiếm thủ đô Budapest.

Bá tước Apponyi Albert đến nơi diễn ra cuộc Hòa đàm giữa Hungary và “phe thắng cuộc”. Ngày 15-1-1920 - Ảnh: The Bibliothèque nationale de France

16-1-1920: NGÀY ĐAU KHỔ CỦA “ĐẠI LÃO TRƯỢNG VÙNG TRUNG ÂU” APPONYI ALBERT

     16/01/2020 04:01:00 PM  

(NCTG) “Nếu quý vị đặt Hungary vào cảnh phải lựa chọn hoặc ký, hoặc khước từ bản Hòa ước này, tức là đã trả lời cho câu hỏi, có nên chăng, quốc gia này hãy tự sát để khỏi phải chết”.

“Mỗi dân tộc đều có một chính phủ tương xứng với nó...”

“… CẦN PHẢI TỐNG CỔ LŨ ĂN HẠI…”

     12/01/2020 05:25:00 PM  

(NCTG) “Nếu một chính phủ tệ hại có thể tồn tại dài lâu ở vị trí của mình, thì chắc chắn là phần lỗi nằm ở dân tộc ấy”.

Người dân Đông và Tây Đức ăn mừng bên bức tường Berlin vào đêm 9-11-1989 - Ảnh: Fabrizio Bensch (Reuters)

30 năm trước: BUỔI TẮM HƠI VÀ ĐÊM ĐỊNH MỆNH

     09/11/2019 05:22:00 PM  

(NCTG) Thủ tướng đương nhiệm của CHLB Đức, bà Angela Merkel mới 35 tuổi vào đúng cái ngày khi bức tường Berlin sụp đổ cách đây tròn 3 thập niên. Trong những thời khắc lịch sử ấy, bà đang đi tắm hơi cùng một người bạn gái.

Lãnh đạo các quốc gia trên thế giới trong lễ kỷ niệm - Ảnh: Reuters

ĐỨC XIN LỖI BA LAN VÌ ĐỆ NHỊ THẾ CHIẾN

     01/09/2019 03:38:00 PM  

(NCTG) Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier đã có lời xin lỗi Ba Lan vì hành vi xâm lược của thể chế độc tài quốc xã Đức trong buổi lễ kỷ niệm 80 ngày bùng nổ Đệ nhị Thế chiến, được tiến hành tại quảng trường Piłsudski (Warszawa) với sự tham dự của nhiều lãnh đạo các nước trên thế giới.

Khi lần đầu tiên biên giới được mở... - Ảnh tư liệu

“PICNIC TOÀN ÂU” MỞ CÁNH CỬA CHO MỘT CHÂU ÂU THỐNG NHẤT

     19/08/2019 06:32:00 AM  

Cách đây tròn 30 năm, vào những giờ này, truyền thông Châu Âu và thế giới nóng lên với tin, chính quyền cộng sản Hungary cho mở một đoạn biên giới phía Tây với Cộng hòa Áo trong vòng vài giờ, vô hình chung tạo điều kiện cho dòng người tỵ nạn Đông Đức có thể tràn qua Áo để sang CHLB Đức.


Các tin khác