Là đối tác của Văn phòng Luật sư dr. Horváth Lóránt, văn phòng luật sư của bà đại diện cho các nhân viên chở tiền Ukraine đã bị trục xuất khỏi Hungary. Tất cả các công dân Ukraine liên quan đều là nhân viên của ngân hàng Ukraine nhận lô tiền.
Các tài liệu chính thức cho thấy đây chỉ là một chuyến vận chuyển hoàn toàn bình thường giữa Raiffeisen Bank và Ngân hàng Nhà nước Ukraine Oschadbank, và việc này đã diễn ra nhiều lần kể từ khi chiến tranh bùng nổ.
Trước đây tiền được vận chuyển bằng đường hàng không, nhưng từ khi chiến tranh bắt đầu thì phải chuyển sang đường bộ. Đây là thỏa thuận lâu dài giữa Raiffeisen và ngân hàng Ukraine, và số tiền trong chuyến này thậm chí còn nhỏ hơn so với nhiều chuyến trước.
Lộ trình cũng không có gì khác thường: đoàn xe đi từ Vienna, qua cửa khẩu Hegyeshalom vào Hungary, sau đó chạy trên đường vành đai M0 vòng qua Budapest để hướng về Záhony. Tuy nhiên họ đã bị chặn lại trên đoạn giữa cao tốc M5 và M4.
Ban đầu, những người chở tiền tưởng rằng đó chỉ là một cuộc kiểm tra thông thường. Mọi chuyến vận chuyển như vậy đều có đầy đủ hồ sơ và được thông báo trước cho nhà chức trách Hungary, nên việc vào và rời khỏi Hungary đều diễn ra hợp pháp và có sự cho phép của cơ quan chức năng.
Luật sư nhấn mạnh rằng nhiều khi chính cơ quan Hungary còn hộ tống các chuyến hàng này, và phía ngân hàng phải trả phí cho dịch vụ đó.
Theo lời luật sư, khi bị bắt giữ những người chở tiền không được phép gọi điện thoại, mà bị đưa thẳng lên xe và chở về trụ sở TEK ở Budapest. Ngân hàng Ukraine chỉ phát hiện có vấn đề nhờ theo dõi GPS của đoàn xe.
Ban đầu họ nghĩ đó là kiểm tra của cơ quan chức năng, nhưng khi tín hiệu dừng lâu ở một chỗ và không thể liên lạc với cả bảy công dân Ukraine, họ mới nhận ra có chuyện bất thường. Những người chở tiền chỉ có thể gọi điện sau khi đã bị trục xuất và trở về Ukraine vào tối thứ 6/3.
Theo luật sư, họ đã bị còng tay suốt khoảng 30 giờ và không được nói chuyện với nhau. Chỉ khi đã ngồi trên xe bị đưa về Záhony thì họ mới có thể trao đổi. Họ không được đề nghị quyền gọi luật sư.
Cơ quan chức năng nói rằng đã thông báo cho lãnh sự quán, nhưng phía Ukraine không nhận được thông báo, dù đại sứ Ukraine đã đứng trước trụ sở TEK nhưng không được phép vào.
Nhóm luật sư cho rằng những người Ukraine không bị thẩm vấn với tư cách nghi phạm mà chỉ là nhân chứng, bởi họ không nhận được bất kỳ biên bản nào. Tuy nhiên, theo luật sư, việc giam giữ nhân chứng suốt 30 giờ là điều hoàn toàn bất thường.
Họ phải ngủ qua đêm trong phòng thẩm vấn, trừ một người phải được điều trị vì vấn đề sức khỏe. Người này bị tiểu đường, nhưng dù điều đó nhanh chóng được biết rõ, ông chỉ được cung cấp thức ăn chứa nhiều đường mà không thể ăn được.
Một thông dịch viên tại chỗ dịch sang tiếng Ukraine, nhưng không dịch đầy đủ, khiến những người chở tiền không thực sự hiểu chuyện gì đang xảy ra.
Theo lời luật sư, điều gây sốc nhất là khi họ bị đưa đến trụ sở TEK rồi chuyển từ đó tới Záhony, trong suốt nhiều giờ di chuyển họ đều bị đội mũ trùm đầu kiểu balaclava. Tuy nhiên phần hở của mũ không hướng ra phía mặt mà bị quay ra sau, khiến họ không thể nhìn thấy gì.
Phần dưới của mũ còn bị gấp lên, tạo thành hai lớp vải che cả mắt lẫn miệng. Luật sư nói: có thể nói rằng họ bị trùm bao lên đầu và bị vận chuyển như những kẻ khủng bố nguy hiểm nhất, mặc dù không bị buộc tội bất kỳ hành vi nào.
Sau đó, các công dân Ukraine bị trục xuất khỏi Hungary trong 3 năm, với lý do gây rủi ro an ninh quốc gia. Tuy nhiên trong suốt quá trình xử lý, họ không được cung cấp thông tin nào. Quyết định trục xuất chỉ được trao cho họ tại biên giới, bằng tiếng Hungary.
Theo luật sư, trong trường hợp lấy lời khai nhân chứng, lẽ ra không được áp dụng các biện pháp cưỡng chế như còng tay hay giam giữ lâu như vậy. Ngoài ra lãnh sự phải được phép tiếp xúc với họ, và họ cũng có quyền tham khảo ý kiến luật sư.
Cơ quan quản lý người nước ngoài có quyền trục xuất ngoại kiều khỏi Hungary, nhưng trong trường hợp này các công dân Ukraine không được biết lý do, cũng không được thông báo về quyền kháng nghị, và toàn bộ thủ tục cũng không diễn ra bằng tiếng mẹ đẻ của họ.
Theo luật sư, dựa trên những gì họ có thể theo dõi, những nhân viên Ukraine thậm chí không chắc rằng họ đã được thẩm vấn trong một thủ tục di trú chính thức.
Quyết định trục xuất có hiệu lực ngay lập tức không thể kháng cáo, nhưng có thể bị kiện ra tòa. Hiện văn phòng luật sư cũng chưa nhận được nhiều thông tin từ phía cơ quan chức năng, nhưng cho rằng phần thủ tục di trú có lẽ đã kết thúc.
Các nhân viên chở tiền vẫn chưa nhận lại đồ cá nhân, bởi điện thoại và tiền mặt riêng của họ đã bị tịch thu dù họ chỉ bị thẩm vấn với tư cách nhân chứng.
Ngoài ra, 40 triệu USD, 35 triệu Euro và 9 kg vàng mà nhà chức trách Hungary thu giữ vẫn đang ở Hungary, do nghi ngờ liên quan đến rửa tiền. Tuy nhiên cho đến nay chưa rõ cơ sở của nghi ngờ này là gì.
Ngân hàng Ukraine cũng chưa nhận được bất kỳ thông báo chính thức nào, và chưa được gửi quyết định tịch thu. Trong khi đó, Raiffeisen Bank đã tuyên bố rằng chuyến vận chuyển hoàn toàn hợp pháp và là một phần của quan hệ kinh doanh thường xuyên với ngân hàng Ukraine.
Luật sư cho biết họ đã xem các tài liệu chứng minh điều này. Theo bà, để có thể nghi ngờ rửa tiền phải có một hành vi phạm tội nguồn mà tiền được cho là xuất phát từ đó.
"Ở giai đoạn này chỉ cần nghi ngờ là đủ, nhưng tôi muốn biết tình tiết nào khiến chuyến hàng lần này bị nghi ngờ, trong khi các chuyến trước thậm chí cơ quan chức năng còn không nghĩ đến việc chặn lại", bà nói.
Luật sư nhấn mạnh: không thể tịch thu một số tiền lớn như vậy mà không thông báo cho chủ sở hữu, người nhận hoặc những người bị tịch thu, và không giải thích đang nghi ngờ tội phạm nào.
Bước tiếp theo là các công dân Ukraine quyết định có khởi kiện việc trục xuất hay không, đồng thời yêu cầu trả lại tài sản cá nhân. Phía luật sư cũng muốn nhận được thông tin chính thức về tình trạng vụ việc, không chỉ cho họ mà còn cho nhà nước Ukraine và lãnh sự quán.
Luật sư kết luận trong trao đổi với mạng telex.hu vào ngày 6/3/2026: việc đại sứ Ukraine không nhận được bất kỳ thông tin nào suốt một ngày là điều cực kỳ hiếm thấy trong quan hệ ngoại giao.
