Thật ra, các tuyên bố, phát biểu trên báo chí, hoặc ngay cả cương lĩnh tranh cử không nhất thiết phản ánh những gì diễn ra trong thực tế sau đó. Chưa nói là chính sách của một chính phủ cũng thường thay dổi theo từng giai đoạn để phù hợp với những lợi ích nhất thời của họ.
Những phân tích dưới dạng Hỏi - Đáp đơn giản sau đây giúp chúng ta hiểu một cách tổng quan về vấn đề này, còn những câu hỏi "vi mô" kiểu "thẻ vàng sẽ được mấy năm?", "loại thẻ này có gia hạn được không?"... tất nhiên sẽ thuộc về sự áp dụng luật trong tương lai, chưa thể biết!
1. Đảng TISZA và Magyar Péter có ủng hộ nhập lao động từ các nước ngoài EU không?
Theo các tuyên bố tranh cử gần đây, TISZA cho rằng Hungary hiện đang nhập quá nhiều lao động từ các nước ngoài EU (ví dụ như Châu Á). Vì vậy, họ muốn hạn chế mạnh hoặc tạm dừng việc tuyển thêm lao động khách từ các nước thứ ba, ít nhất trong giai đoạn đầu nếu họ lên nắm quyền.
2. Họ có chống nhập cư hoàn toàn không?
Không. TISZA nói rõ rằng họ chống nhập cư bất hợp pháp, nhưng vẫn chấp nhận di cư hợp pháp theo luật của Hungary và Liên Âu (EU). Họ không chủ trương mở cửa hoàn toàn, nhưng cũng không muốn cắt đứt mọi hình thức lao động nước ngoài.
3. Vì sao TISZA muốn giảm lao động từ các nước thứ ba?
Theo lập luận của họ:
- Cần ưu tiên việc làm cho người Hungary.
- Cần tăng lương và điều kiện làm việc để người Hungary không phải đi làm ở nước ngoài.
- Tránh việc doanh nghiệp dùng lao động nước ngoài giá rẻ thay cho lao động trong nước.
4. Nếu thiếu lao động thì Hungary sẽ làm gì?
Theo định hướng của TISZA:
- Khuyến khích người Hungary đang làm việc ở nước ngoài quay về.
- Tăng lương và đào tạo để thu hút lao động trong nước.
- Ưu tiên lao động từ các nước EU trước khi tuyển từ các nước ngoài EU.
5. Chính sách này khác gì với chính phủ hiện nay?
Chính phủ hiện tại nhìn chung vẫn cho phép tuyển lao động khách ngoài EU với số lượng khá lớn để phục vụ các nhà máy và dự án công nghiệp.
Trong khi đó, TISZA chỉ trích chính sách này và cho rằng đã nhập quá nhiều lao động nước ngoài.
6. Chính sách này đã chắc chắn trở thành luật chưa?
Chưa. Đây mới là quan điểm và cam kết trong cương lĩnh tranh cử của TISZA. Việc thực hiện ra sao còn phụ thuộc vào:
- kết quả bầu cử
- tình hình kinh tế
- nhu cầu lao động thực tế của Hungary.
7. Có khả năng là thẻ cư trú của "lao động khách" từ quốc gia thứ ba, hoặc những chi tiết có liên quan trong Đạo luật Ngoại kiều, sẽ bị xem xét lại trong trường hợp đảng TISZA lên nắm quyền?
Có khả năng khá cao là luật liên quan đến "lao động khách" và một số quy định trong Luật Ngoại kiều của Hungary sẽ bị xem xét lại nếu TISZA lên nắm quyền. Dưới đây là phân tích rõ hơn.
a/. Vì sao có khả năng luật sẽ bị xem xét lại?
Lý do chính là Magyar Péter đã tuyên bố sẽ hạn chế mạnh lao động khách ngoài EU. Trong bài phát biểu năm mới 2026, ông nói rằng nếu TISZA cầm quyền thì "từ 1/6 sẽ không cho phép đưa thêm lao động khách ngoài EU vào Hungary".
Nếu thực hiện cam kết này, chính phủ mới gần như chắc chắn phải sửa hoặc điều chỉnh các quy định hiện hành, vì hiện nay luật Hungary vẫn cho phép doanh nghiệp tuyển lao động ngoài EU theo quota.
b/. Những phần nào của luật có thể bị thay đổi?
Nếu TISZA thực hiện đúng lời hứa chính trị, những điểm sau có khả năng bị xem xét:
(1) Quy định cấp phép cho lao động khách:
Luật hiện nay cho phép doanh nghiệp tuyển lao động từ một số quốc gia ngoài EU. Có thể xảy ra các thay đổi như:
- giảm quota
- tạm dừng cấp phép mới
- siết điều kiện tuyển dụng.
(2) Danh sách quốc gia được phép tuyển lao động:
Hungary hiện có danh sách các nước được phép đưa lao động sang. Một chính phủ mới có thể:
- thu hẹp danh sách
- hoặc tạm ngừng hoàn toàn lao động ngoài EU trong một giai đoạn.
Tất nhiên, tất cả những khả năng trên đây chỉ là giả thuyết và hoàn toàn phụ thuộc vào tương lai!
8. Có thể cho biết những phát biểu cụ thể liên quan tới vấn đề này?
Sau đây là 5 trích dẫn hay được nhắc đến nhất của thủ lĩnh đối lập Magyar Péter về "lao động khách", trích từ các phát biểu với báo chí, vận động tranh cử, phát biểu về kinh tế và di cư...:
1️⃣ Trích từ bài Phát biểu năm mới 2026:
"2026. június 1-jétől további intézkedésig nulla, azaz nulla Európai Unión kívüli nem magyar vendégmunkás behozatalát fogjuk engedélyezni" (Từ 1/6/2026 cho đến khi có quyết định khác, chúng tôi sẽ cho phép 0 - tức là 0 - lao động khách ngoài EU và không phải người Hungary.)
2️⃣ Giải thích lý do hạn chế lao động khách:
"A Tisza-kormány a magyar emberek és a magyar cégek oldalán fog állni" (Chính phủ TISZA sẽ đứng về phía người Hungary và doanh nghiệp Hungary.)
3️⃣ Phê phán mô hình công nghiệp hiện nay:
"A magyarok nem egy olyan országot szeretnének, ahol ázsiai cégek … jellemzően nem magyar munkaerővel gyártanak akkumulátorokat" (Người Hungary không muốn một đất nước nơi các công ty Châu Á sản xuất pin chủ yếu bằng lao động không phải người Hungary.)
4️⃣ Lập luận chính trị về thị trường lao động:
"Először a magyar embereknek kell munkát és tisztességes bért biztosítani" (Trước hết phải bảo đảm việc làm và mức lương xứng đáng cho người Hungary.)
5️⃣ Quan điểm tổng quát về chính sách lao động:
"Nem lehet a magyar gazdaság jövőjét olcsó vendégmunkára építeni" (Không thể xây dựng tương lai kinh tế Hungary dựa trên lao động khách giá rẻ.)
9. Tóm lại là sao?
Trong các tuyên bố tranh cử, TISZA không chủ trương mở cửa nhập lao động ngoài EU, mà muốn giảm phụ thuộc vào lao động khách và ưu tiên lao động Hungary. Tuy nhiên, chi tiết chính sách cụ thể vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng.
