(NCTG) Nhân 52 năm ngày “chào đời” của bức tường Berlin, nhiều hoạt động trọng thể đã được tổ chức vào ngày hôm nay, thứ Ba 13-8 tại thủ đô Berlin để tưởng nhớ những nạn nhân của sự chia cắt nước Đức.
(NCTG) “Ngày nay, trong thế giới tự do, câu nói hãnh diện nhất là “Ich bin ein Berliner!”... Tất cả những người tự do, dù sống tại bất cứ nơi nào, đều là công dân của Berlin và do đó, như một người dân tự do, tôi tự hào nói câu “Ich bin ein Berliner!” (John F. Kennedy)
“Có lẽ căng thẳng thần kinh vì mặt trận đang đến gần, một người lính ở doanh trại quân đội bên cạnh chán cảnh chúng tôi cứ leo trèo trên nóc nhà, đã xả một tràng súng máy về phía chúng tôi. May là đạn găm trúng phía trên cao bức tường sau lưng chúng tôi, nhưng lập tức nó đã chấm dứt cái thú xem “pháo hoa” của chúng tôi” - hồi tưởng của một “cựu chiến binh” Hungary tại Việt Nam về những ngày cuối của cuộc chiến Việt Nam.
(NCTG) Tổng bí thư Mikhail Gorbachev đã có một giấc ngủ sâu và ngon lành đúng vào đêm 9-11-1989, khi “bức tường ô nhục” Berlin ngăn cách Đông - Tây sụp đổ, theo hồi tưởng của cựu lãnh đạo Xô-viết.
(NCTG) Tổng thống Hungary, trong phát biểu tại cuộc họp báo nhân Ngày tưởng niệm các nạn nhân của CNCS (25-2), cho rằng cả về mặt đạo đức lẫn luật pháp, hệ thống XHCN đều hình thành trong tội ác bởi lẽ Đảng Cộng sản Hungary đã giành được chính quyền bằng sự chiếm đoạt và cưỡng bách, đồng thời, nó còn không để tâm tuân thủ những luật định của chính nó.
(NCTG) “Về sau, người ta mới biết rằng chỉ điểm không chỉ là cái nghề mạt hạng, bị coi thường nhất, mà nó cũng là “ngõ cụt” trên con đường hoạn lộ của các “báo cáo viên”, vì từ “vị thế” chỉ điểm không thể ngóc đầu lên được nữa”.
(NCTG) “Người lính Xô-viết dù có làm việc gì nhơ bẩn đến mấy đi nữa, họ cũng vẫn là anh hùng, danh dự người lính của họ được bảo vệ. Người ta bấu víu vào huyền thoại giả tạo của một quân đội giải phóng anh hùng. Nhiệm vụ của tôi là phá vỡ huyền thoại của thể chế Xô-viết, bằng những chứng liệu thực tế” – tâm niệm của nhà văn Rózsás János, nhà viết sử biên niên của Gulag.
(NCTG) “Người chết nhiều vô kể. Mùa thu chúng tôi còn có một ngàn năm trăm người, tháng 3 khi tôi bị chuyển khỏi trại, chỉ còn năm trăm tù nhân sống sót. Những người chết đều bị làm mồi cho bầy sói” - Rózsás János, “Solzhenitsyn của nước Hung” chia sẻ về những năm tháng cực khổ tại “quần đảo ngục tù” Gulag ở Liên Xô.
(NCTG) Một đài kỷ niệm đã được dựng lên tại thủ đô Warszawa (Ba Lan) để tưởng niệm một người biểu tình đã tự thiêu để phản đối sự can thiệp quân sự của Liên Xô và quân đội các nước XHCN vào Tiệp Khắc năm 1968.
Ngày Chủ nhật 15-7, tờ nhật báo lá cải “The Sun” của Anh đã dành cả hai trang để đăng bài và ảnh về việc tờ báo đã tìm ra tại Budapest Csatáry László, năm nay 97 tuổi, kẻ bị coi là đã đưa 15.700 người Do Thái đến “trại tử thần” Auschwitz trong thời gian diễn ra Đệ nhị Thế chiến.
(NCTG) Cảm xúc nhung nhớ thời kỳ Stalin vẫn còn rất thịnh hành tại nước Nga hiện tại, nơi mà mặt tích cực của thế chế cộng sản trước đây luôn được nhấn mạnh, thay vì phê phán những tội ác của nó. Thế hệ ngày nay hầu như không hay biết gì về quá khứ của chủ nghĩa cộng sản: muốn biết điều đó, cần sang các quốc gia lân cận và điều này cũng khiến Nga thường xuyên có mâu thuẫn, đụng độ ngoại giao với các nước đó.
(NCTG) Theo ước tính, đã có chừng hai trăm ngàn “chỉ điểm viên” từng phục vụ thể chế độc tài cộng sản tại Hungary, trong số đó, có cả những “kiều nữ” thành thạo tiếng Ả Rập và không ngần ngại nếu phải sử dụng thân xác cho “việc lớn”.
(NCTG) Sau thảm họa chìm tàu Titanic xảy ra cách đây tròn 100 năm, vô số huyền thoại đã sản sinh mà nguồn gốc của chúng giờ đây khó làm sáng tỏ.
(NCTG) Sự sụp đổ của đế chế Xô-viết có thể gắn với nhiều thời điểm, tuy nhiên, 26-12-1991 có thể coi là mốc thời gian khi một tử thi được chính thức xác nhận là không còn khả năng tái sinh.
(NCTG) “… suy cho cùng, cuộc đời điệp viên nào mà chẳng là một ẩn số. Điệp viên chỉ là những quân cờ của trò chơi chính trị và lịch sử…”.
(NCTG) “Đột nhiên, tiếng vang của những loạt súng xé rách sự bình yên thành từng mảnh. Những loạt súng ngắn vọng đến chỗ tôi từ đâu đó dưới kia, phía biển. Bằng loạt súng chào đó, Sukhumi từ giã vị lãnh tụ mà giờ này người ta đang cử hành tang lễ ở Moscow” – Trotsky hồi tưởng về sự ra đi của lãnh tụ vô sản Lenin.
(NCTG) Cái chết ở tuổi 69 của Kim Chính Nhật, lãnh tụ tối cao Bắc Hàn, lại hướng sự chú ý của quốc tế vào xứ sở được coi là khép kín và độc đoán nhất thế giới, cũng như những thủ lĩnh thượng đỉnh của nó: hai cha con họ Kim.
(NCTG) “Thôi, cậu viết làm chi. Bạn bè với học trò tôi nhiều, bên này có, bên kia chiến tuyến cũng có, chúng nó lại dị nghị bảo có một ông bạn, ông thầy đi làm gián điệp. Vả lại, tôi cũng có nhận được cái gì của chính quyền đâu, viết ra nhỡ họ hiểu nhầm mình thế này thế khác”. Đó là lời từ chối của ông, họa sĩ Vũ Anh, khi tôi đặt vấn đề muốn viết sách về ông.
(NCTG) “Đứng đối diện với những tên lính, cha vươn thẳng vai, đây là lần đầu tiên kể từ khi quân Khmer Đỏ chiếm đóng, tôi thấy cha mới đứng thẳng người. Nhún cằm và ngẩng cao đầu, ông nói với mấy tên lính rằng ông đã sẵn sàng ra đi…” – hồi ký gây xúc động của một phụ nữ về thảm cảnh mà cô và gia đình đã phải trải qua dưới chế độ “cộng sản” kiểu Polpot ở Campuchia.
(NCTG) Ðó là khẳng định của Jan Zabrana (1931-1984), một nhà văn, dịch giả Czech, trong một đoạn nhật ký của ông mới được công bố gần đây.