Ngày này năm xưa: KHAI TRƯƠNG TÀU KÉO DỐC LÂU ĐÀI BUDA

Trên tuyến đường dài 95 mét của hệ thống đường sắt đặc biệt này, hành khách không chỉ dễ dàng vượt qua độ chênh cao 50 mét, mà còn được chiêm ngưỡng toàn cảnh tuyệt đẹp của thủ đô từ phương tiện leo dốc bên sườn đồi.

Mang tên Đường sắt Leo núi Buda (Budai Hegypálya), về sau đổi thành Tàu kéo dốc Lâu đài Buda (Budavári Sikló), công trình giúp việc vượt qua sườn đồi dốc từ Quảng trường Clark Ádám lên khu Lâu đài trở nên dễ dàng hơn.

Tuyến tàu kéo chạy bằng hơi nước này không chỉ là một cải tiến về giao thông, mà còn trở thành một trong những biểu tượng của Budapest đang trên đà hiện đại hóa, của những năm đầu sau thời Hiệp nghị Áo - Hung 1867.

 

Công trình được xây dựng theo sáng kiến của Bá tước Széchenyi Ödön, con trai của "Người Hung vĩ đại nhất" Széchenyi István, dựa trên mô hình ở Lyon (Pháp), và là phương tiện giao thông kiểu này thứ hai trên thế giới.

Được kéo bằng cáp, tuyến đường sắt được xây dựng tại vị trí này dựa trên điều kiện giao thông đương thời: đầu cầu phía Buda của Cầu Xích (Lánchíd) có tuyến xe omnibus qua cầu, Đường hầm (Alagút) hoàn thành năm 1857.

Bên cạnh đó, các bến cuối của tuyến xe ngựa cũng được bố trí tại nơi đây. Tại đầu Quảng trường Clark Ádám, một sảnh khởi hành lớn, bề thế được xây dựng, đặt các thiết bị cơ khí và động cơ hơi nước tạo lực kéo.

 

Ở ga phía trên khu Lâu đài, một tòa nhà đón khách đơn giản hơn được dựng lên. Với tuyết tàu thuộc danh sách Di sản Thế giới UNESCO từ năm 1987, chỉ mất 95 giây để đi từ Quảng trường Clark Ádám lên khu Lâu đài Buda.

Trong Thế chiến II, ngày 20/12/1944, tuyến tàu bị trúng bom. Sau chiến tranh, thay vì phục dựng ngay, công trình bị tháo dỡ và chỉ được xây dựng lại vào năm 1986. Khi đó, hệ thống được hiện đại hóa bằng động cơ điện.

Đồng thời, các công trình kính mới được thiết kế hài hòa với môi trường di tích lịch sử. Bộ phận kéo và bánh truyền động có đường kính gần 3 mét được đặt tại ga trên. Hai toa xe ba khoang, mang tên Gellért và Margit.

   

Tàu được vận hành theo nguyên tắc đối trọng: khi một toa đi lên, toa kia đi xuống. Mỗi toa có thể chở 24 hành khách, được đảm bảo bằng cơ chế phanh lò xo đặc biệt, có khả năng dừng toa xe trong trường hợp dây cáp bị đứt.

Từ năm 1928 trở đi, các tuyến xe buýt chạy trên khu Lâu đài Buda đã được khởi động, nhưng tàu kéo dốc vẫn là một phương tiện giao thông và du lịch rất được ưa thích, cho dù thời gian di chuyển ngắn và vé đắt cắt cổ!