(NCTG) "Những gương mặt trẻ trung, tươi tắn và có lẽ tràn đầy hy vọng trong ảnh, là dấu ấn của một thời và nói lên rất nhiều về cuộc đời của người lao động xa xứ vào thời kỳ này. Làm sao có thể viết lại những khoảnh khắc xa xăm hồi ấy?".
Nguyễn Thị Kim Hương, mữ công nhân Việt trong giờ học tiếng Hungary (cuối thập niên 80)
"Khách thợ", "lao động khách" (vendégmunkás) là từ xuất hiện dày đặc trên các phương tiện truyền thông Hungary khoảng một năm trở lại đây, thường để ám chỉ người lao động đến từ các quốc gia thứ ba (ngoài Liên Âu), trong đó, một bộ phận không nhỏ đến từ Việt Nam (*). Tuy nhiên, sẽ bất ngờ khi 35 năm trước, từ "lao động khách" đã được nhắc đến trên các tấm ảnh quý của phóng viên Arany Gábor (Hãng Thông tấn Hungary - MTI).
Ảnh chụp vào ngày 2/10/1989, tại thành phố Pápa, tỉnh Veszprém. Trong ảnh là chị Nguyễn Thị Kim Hương, một "lao động khách" Việt Nam đang đứng trước bảng trong giờ học tiếng Hung. Thông tin ảnh cho hay, những ngày đầu tháng 9/1989, 42 thiếu nữ, phụ nữ Việt Nam đã đến nhà máy dệt Pápa. Được biết, các "công nhân khách" đến từ TP. HCM vừa bắt đầu làm việc ở nhà máy sau một tháng làm quen với khí hậu tại Hung.
Cô Horváth Béláné với các nữ công nhân Việt Nam tại xưởng dệt - Ảnh tư liệu: Arany Gábor (MTI)
Chú thích ảnh cũng cho biết thêm, các nữ công nhân Việt Nam học nghề dệt trong ba tháng và sẽ ở lại Pápa trong bốn năm, giúp giảm bớt các vấn đề thiếu hụt lao động "kinh niên" của nhà máy. Vào thời điểm tấm ảnh ra đời, đất nước Hung đã trải qua những biến cố "long trời lở đất" của biến chuyển dân chủ 1989, và chỉ sau đó vài tuần, vào ngày 23/10, nước này đã đoạn tuyệt với CNCS, chuyển sang nền Đệ tam Cộng hòa.
Trong bối cảnh ấy, các nữ công nhân Việt còn ở lại Hungary được bao lâu? Chị Kim Hương giờ ở đâu? Có những ai trở lại Hungary sau 1990? Chắc chắn vẫn còn những "nhân chứng lịch sử" của thời kỳ đó, viết lại được những trang sử này, vì họ là một bộ phận quan trọng của cộng đồng người Việt tại Hung, chỉ thực sự hình thành sau 1990 với sự xuất hiện của những khu "chợ Tầu", chợ trời cực nhọc đặt nền móng cho thế hệ sau này.
Cô Hegyi Anna, thợ dệt Hungary hướng dẫn cho các nữ công nhân Việt Nam - Ảnh tư liệu: Arany Gábor (MTI)
Bây giờ đã là lúc làm việc ấy, dần dần, từng bước, có thể không quá vội vã nhưng nếu chậm trễ có thể sẽ là muộn, vì thế hệ nhân chứng của những sự kiện gần 30-40 năm trước hoặc đã ở ngưỡng "xưa nay hiếm" hoặc hơn, hay cũng đã ở độ tuổi "âm thầm nhớ nhớ quên quên". Các bạn "khách thợ" bây giờ, qua những ký ức ấy, cũng có thể học hỏi, chiêm nghiệm được trải nghiệm của thế hệ cha anh, còn khó nhọc hơn họ nhiều lần.
Những gương mặt trẻ trung, tươi tắn và có lẽ tràn đầy hy vọng trong ảnh, là dấu ấn của một thời và nói lên rất nhiều về cuộc đời của người lao động xa xứ vào thời kỳ này. Làm sao có thể viết lại những khoảnh khắc xa xăm hồi ấy? Nhiều khi, ký ức tập thể về những tháng ngày thực sự "áo chăn chưa ấm thân minh" và đầy lao khổ đã qua chính là cái khiến hiện tại có thể nỗ lực vươn lên hơn là ngồi bó gối than khóc, thương thân trách phận...
(NCTG) “Lần đầu tiên tôi thấy hơi thở của mình, sự hiện diện của mình trong cái công việc nhỏ bé đó mà không nghĩ tới bất kỳ điều gì khác. Thật là vi...
(NCTG) Tình hình dịch bệnh cũng không thuận lợi cho các cặp đang yêu: theo một khảo sát được thực hiện với ứng dụng nghiên cứu thị trường Opinio, hầu...
