(NCTG) “Trực diện với vực thẳm của lịch sử Đức và dưới sức nặng của hàng triệu người đã bị sát hại, tôi đã làm điều mà con người làm khi ngôn ngữ tê liệt”, Thủ tướng Tây Đức Willy Brandt hồi tưởng như vậy về khoảnh khắc khi ông đột ngột quỳ sụp trước tượng đài tưởng niệm các nạn nhân của cuộc khởi nghĩa Do Thái ở Warszawa.
(NCTG) Nhà báo Günter Schabowski, cựu lãnh đạo đảng cao cấp thời CHDC Đức, người thường được nhắc đến vì một nhầm lẫn khổng lồ khiến bức tường Berlin sụp đổ “trước thời hạn”, đã tạ thế ngày thứ Bảy 1-11-2015, thọ 86 tuổi.
(NCTG) Không ít thành viên các nhóm, diễn đàn, mạng xã hội trên Internet có một niềm tin “sắt son”, “chung thủy” rằng Nga luôn là quốc gia “yêu hòa bình”, “bảo vệ hòa bình thế giới”, “chưa hề xâm lược ai”. Chứ không như Mỹ, thò tay ở đâu là ở đó “tan hoang”.
(NCTG) Từng tồn tại một quốc gia rất đặc biệt về nhiều mặt lịch sử, chính trị và văn hóa trên Bán đảo Balkan ở Châu Âu, mà ngày nay đã tách rời thành sáu nước độc lập với nhiều phong tục, tập quán khác nhau. Đó là Cộng hòa Liên bang Nam Tư, tiền thân của các quốc gia Slovenia, Croatia, Bosna và Herzegovina, Montenegro, Serbia và Macedonia.
(NCTG) Sau gần 5 năm chiến tranh kinh hoàng, nước Đức phải hạ vũ khí trước phe Đồng minh vào hồi 11 giờ đêm ngày 7-5-1945: Karl Dönitz, người đứng đầu Đế chế thứ ba trong vòng 23 ngày sau khi Hitler tự vẫn đã ủy thác cho một nhóm sĩ quan Đức đặt bút ký văn bản đầu hàng vô điều kiện.
(NCTG) Vào cuối Thế chiến thứ hai, đúng vào những ngày Châu Âu thoát khỏi ách phát-xít và quốc xã, đã diễn ra những cuộc cưỡng hiếp hàng loạt lớn nhất của lịch sử thời hiện đại. Phụ nữ Berlin kinh hoàng trước những đơn vị Hồng quân tràn vào nước Đức và họ không có đường trốn chạy.
“Nếu mọi ngọn lửa bùng lên đều bị dập tắt, hãy cứ tin vào những tia sáng dù héo hắt nhất của niềm hi vọng” - Giáo sư Władysław Bartoszewski nói như vậy về nghị lực khi đối mặt với bạo quyền. Ông vừa từ trần hôm 24-4 ở tuổi 93.
“Chúng tôi không làm được gì cho nước Đức, mà chỉ chiến đấu để bảo vệ Ba Lan. Nhưng sau một hồi suy nghĩ, chúng tôi rút ra rằng, đây là một hình thức để xích lại gần nhau. Nhận phần thưởng này là vì tương lai, vì sự hòa giải, vì quan hệ hợp tác giữa hai nước”.
(NCTG) “Sự dối trá Katyń là nền tảng để xây dựng nhà nước Cộng hòa Nhân dân Ba Lan”, và “sự thật về Katyń đã là nền tảng của Cộng hòa Ba Lan tự do”, bất chấp mọi cấm đoán, đàn áp và khủng bố.
Mới đây, tại Budapest, hội thảo quốc tế lần thứ hai với chủ đề là sự hoạt động và hợp tác giữa các cơ quan an ninh mật thuộc các nước cộng sản trong vùng Đông Âu trước kia đã được Ủy ban Ký ức Quốc gia Hungary tổ chức.
Mới đây, một bộ phim tài liệu mang tựa đề “Trong tầm ngắm của Securitate” đã được công chiếu trên hai kênh truyền hình quốc gia của Hungary. Sự kiện này làm dấy lên trong công luận và truyền thông Hungary những vấn đề về đạo đức và tội ác trong quá khứ vẫn chưa bị trừng phạt.
(NCTG) Cách đây một năm, vào ngày 6-2-2014, một cựu yếu nhân của Đảng Cộng sản Tiệp Khắc - ông Vasiľ Biľak - đã qua đời ở tuổi 96. Ông Biľak là nhân vật quan trọng nhất trong số năm quan chức cao cấp của Đảng Cộng sản Tiệp Khắc (và là người cuối cùng còn sống tới nay) đã ký vào bức thư “mời” Moscow và quân đội các nước thuộc khối Hiệp ước Warszawa vào đàn áp Mùa xuân Praha tại Tiệp Khắc năm 1968.
(NCTG) Từ năm 2006 trở đi, Ukraine coi ngày thứ Bảy thứ tư của tháng 11 là Ngày Tưởng niệm những nạn nhân của nạn đói holodomor (Голодомор) thời kỳ 1932-1933, một trong những tấn thảm kịch lớn nhất trong lịch sử dân tộc này.
“Từng có một khoảnh khắc mà Hungary đã cống hiến cho Châu Âu và Châu Âu không quên điều đó”.
(NCTG) “Hình ảnh một cuộc tấn công dũng mãnh, đầy chất lãng mạn mà chúng ta được thấy nhiều lần trong các bộ phim “tài liệu” Xô-viết, hóa ra chỉ là sự dàn dựng được đạo diễn lừng danh Eizenstein đưa lên màn ảnh nhân dịp kỷ niệm 10 năm biến cố tháng 10-1917”.
(NCTG) “Hiện tượng ly khai và cách ứng xử của chính phủ trung ương đã gây ra những vết thương tinh thần không thể hàn gắn ở Liên bang Nga và Trung Quốc, nhưng ở một số quốc gia tiên tiến như Anh Quốc, Nhật Bản, sự hành xử của cả chính phủ trung ương và lực lượng ly khai để lại cho phần còn lại của thế giới những bài học đáng suy ngẫm”.
(NCTG) Để biện bạch cho vụ thảm sát Katyń - được coi là tội ác lớn nhất đối với tù binh trong lịch sử các cuộc chiến thế kỷ 20 - theo chỉ đạo của Ban lãnh đạo thượng đỉnh Liên Xô, giới sử học nước này đã phải lao vào tìm kiếm một sự kiện trong mối quan hệ Liên Xô - Ba Lan để có thể làm “đối trọng” với Katyń.
(NCTG) Trong khuôn viên một lâu đài ở vùng Tây Ukraine, các nhà khảo cổ học mới đây đã phát hiện ra một ngôi mộ tập thể với khoảng một ngàn hài cốt - đa phần là người Ba Lan.
(NCTG) “Lịch sử nước Úc đã trở nên giàu có hơn, chín chắn và trưởng thành hơn trong việc chính thức thừa nhận ở tầm nhà nước những sai lầm trong quá khứ để xây dựng một tương lai tốt đẹp cho tất cả các cộng đồng dân cư của mình”.
(NCTG) Là tiêu đề của một clip dài chừng sáu phút, được cộng đồng mạng chia sẻ khá nhiều trong những ngày gần đây và đã gợi được nhiều kỷ niệm trong tâm tưởng nhiều thế hệ.